Glossary

Core Terminology

English	Thai Style	ความหมาย
Microservice	Microservice	service ขนาดเล็กที่ deploy ได้อิสระ รับผิดชอบ business capability เดียว
Monolith	Monolith	ระบบที่ build และ deploy เป็นหน่วยเดียว
Service	service	unit ของ functionality ที่ทำงานเป็น process แยก
API Gateway	API Gateway	จุดเข้าจุดเดียวที่รับ request จาก client แล้วส่งต่อไปยัง service
Service Discovery	Service Discovery	กลไกที่ service ค้นหาที่อยู่ของ service อื่นโดยอัตโนมัติ
Service Mesh	Service Mesh	infrastructure layer ที่จัดการ communication ระหว่าง service
Sidecar	Sidecar	proxy process ที่รันคู่กับ service เพื่อ handle cross-cutting concerns
Circuit Breaker	Circuit Breaker	pattern ที่หยุดส่ง request ไปยัง dependency ที่ล้มเหลว
Saga	Saga	pattern สำหรับ distributed transaction ผ่าน sequence ของ local transaction
CQRS	CQRS	แยก read model (Query) ออกจาก write model (Command)
Event Sourcing	Event Sourcing	เก็บ state เป็น sequence ของ event แทนที่จะเก็บค่าปัจจุบัน

Messaging & Events

English	Thai Style	ความหมาย
Event	event	การแจ้งว่าบางอย่างเกิดขึ้นแล้ว — immutable fact
Event Bus	Event Bus	channel กลางที่ producer ส่ง event และ consumer รับ
Message Broker	Message Broker	ระบบกลางสำหรับส่ง message ระหว่าง service (Kafka, RabbitMQ)
Queue	queue	โครงสร้างข้อมูลที่รับและส่ง message แบบ FIFO
Topic	topic	ช่องทางใน message broker ที่ consumer สมัครรับ event
Consumer	consumer	service ที่รับและประมวลผล message จาก queue หรือ topic
Producer	producer	service ที่ส่ง message หรือ event ไปยัง broker
Kafka	Kafka	distributed streaming platform สำหรับ high-throughput event streaming
RabbitMQ	RabbitMQ	message broker ที่รองรับ AMQP protocol

Infrastructure & Deployment

English	Thai Style	ความหมาย
Container	container	package ที่รวม application และ dependency ไว้ด้วยกัน (Docker)
Docker	Docker	platform สำหรับสร้างและรัน container
Kubernetes	Kubernetes	ระบบ orchestration สำหรับจัดการ container ใน cluster
Pod	pod	unit ที่เล็กที่สุดที่ Kubernetes deploy — กลุ่มของ container
Deployment	deployment	Kubernetes resource ที่กำหนดว่าจะรัน pod กี่ replica
Replica	replica	สำเนาของ pod ที่รันพร้อมกันเพื่อ availability และ scaling
Cluster	cluster	กลุ่มของ node ที่ Kubernetes ใช้รัน workload
Namespace	namespace	partition เสมือนใน Kubernetes cluster สำหรับแยก environment
Sidecar	sidecar	container ที่รันคู่กับ main container ใน pod เดียวกัน

Observability

English	Thai Style	ความหมาย
Observability	observability	ความสามารถในการเข้าใจ state ของระบบจาก output ที่สังเกตได้
Metrics	metrics	ข้อมูลตัวเลขที่วัดได้ตลอดเวลา (latency, error rate, throughput)
Logging	logging	บันทึก event ที่เกิดขึ้นใน service พร้อม timestamp
Tracing	tracing	ติดตาม request ที่ข้าม service หลายตัว (distributed tracing)
Telemetry	telemetry	ข้อมูล metrics, logs, traces ที่ส่งจาก service

Resilience

English	Thai Style	ความหมาย
Resilience	resilience	ความสามารถของระบบในการทำงานต่อไปได้แม้มีส่วนที่ล้มเหลว
Fault Tolerance	fault tolerance	ความสามารถในการรับมือกับ failure โดยไม่กระทบ availability
Bulkhead	bulkhead	แยก resource pool เพื่อป้องกัน failure cascade
Retry	retry	ลองส่ง request ใหม่เมื่อครั้งแรกล้มเหลว
Timeout	timeout	จำกัดเวลารอ response จาก dependency
Rate Limiting	rate limiting	จำกัดจำนวน request ต่อช่วงเวลาเพื่อป้องกัน overload

Architecture Patterns

English	ความหมาย
Decompose by Business Capability	แบ่ง service ตาม business capability ขององค์กร
Decompose by Subdomain	แบ่ง service ตาม domain model (DDD)
Database per Service	แต่ละ service มี database เป็นของตัวเอง
API Composition	รวมผลลัพธ์จากหลาย service ใน application layer
Transactional Outbox	เขียน event ลง database ในธุรกรรมเดียวกับ business data
Saga Pattern	จัดการ distributed transaction ผ่าน event chain
Backends for Frontends	API Gateway เฉพาะสำหรับแต่ละ client type
Self-contained Service	service ที่ตอบสนอง request ได้เองโดยไม่ต้องเรียก service อื่น synchronously

ความแตกต่างของ Architecture

Architecture	ข้อดี	ข้อเสีย
Monolith	เรียบง่าย ง่ายต่อการ develop และ test	scale ทั้งหมดหรือไม่ scale เลย, deploy ช้า, team ชนกัน
Modular Monolith	แยก concern ชัด ยัง deploy เป็นหน่วยเดียว	ยัง deploy พร้อมกัน, scaling ยังจำกัด
Microservices	scale อิสระ, deploy อิสระ, team autonomy	infrastructure ซับซ้อน, distributed system, operational cost สูง
Event-Driven	loose coupling, async, ทนต่อ spike	eventual consistency, debug ยาก, ordering ยุ่ง

เมื่อ ไม่ ควรใช้ Microservices

• ทีมขนาดเล็ก (ต่ำกว่า 5 คน) — overhead สูงกว่าคุณค่าที่ได้
• ยังไม่รู้ domain ดีพอ — แบ่ง boundary ผิดแล้วแก้ยาก
• ไม่มี DevOps maturity — Kubernetes, monitoring, CI/CD ต้องพร้อม
• ต้องการ strong consistency ตลอด — distributed transaction ซับซ้อนมาก
• MVP หรือ prototype — เริ่มด้วย Monolith แล้วค่อย extract

Mark as complete